پنجشنبه 1 آبان 1399   00:37:57

یادداشتی به مناسبت نکوداشت دانشمند بزرگ ایرانی؛

ادای دین موسسه رازی با یک قرن خدمت در نظام سلامت به محمد بن زکریای رازی

موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی که نامش را از دانشمند فرزانه ایرانی وام گرفته، با یک قرن حضور تاثیرگذار در عرصه سلامت و کسب اعتبار بین المللی، یاد و نام این حکیم برجسته را به نیکی پاس داشته است.

پنجم شهریور ماه، روز بزرگداشت ابوبکر محمدبن زکریای رازی، دانشمند پرآوازه ایرانی است. رازی پزشکی حاذق، شیمیدان، داروشناس و داروساز بود که با روی باز و همت والا به درمان بیماران می‌پرداخت. زادروز او را به پاس تلاش های فراوان، کشف‌ها و نوشته‌های ارزشمند در زمینه‌های شیمی، داروسازی و پزشکی، روز داروساز نام‌گذاری کرده‌اند.

نامی ماندگار در تاریخ این سرزمین که در چهل سالگی به تحصیل طب پرداخت و از فرزانگان و در دانش پزشکی جزو مفاخر زمان خود بود. رازی که از مشاهیر منطق، هندسه و دیگر علوم عقلی بود و وی را از بانیان طب شیمی دانسته اند، اکتشافاتی چون "الکل" و "اسید سولفوریک" به او منسوب است و کتاب های فراوانی به رشته نگارش درآورده است.

نام این بزرگمردِ علم ایران زمین و کاشف بزرگ الکل، در کنار تمام آثار شاخصی که خلق کرده و در دنیا شناخته شده، در سال 1325 هجری شمسی به درخواست شمس الدین امیرعلایی، وزیر کشاورزی وقت، بر "موسسه سرم سازی حصارک" گذارده شد تا پاسداشتی باشد از این دانشمند نامی.

امیرعلایی در نامه ای که خطاب به احمد قوام نخست وزیر وقت نگاشته، به متناسب نبودن نام بنگاه سرم سازی حصارک و لزوم بهره مندی از نام "محمد بن زکریای رازی" برای چنین موسسه ای اشاره کرده است:

" از لحاظ تکریم و تجلیل نام "رازی" (دانشمند بزرگ ایرانی) و از نظر این که اطلاق نام حصارک به چنین بنگاهی موردی ندارد چه آن که معمولا نام کاشفین و مخترعین روی بنگاه ها و انستیتوها گذارده می شود تا شهرت جهانی پیدا کند، بنابراین وزارت کشاورزی در نظر دارد نام بنگاه سرم سازی حصارک را که از موسسات عام المنفعه کشور است به نام بنگاه سرم سازی رازی تبدیل نماید."

پس از نگارش این نامه و طرح آن در هیئت وزیران وقت بود که مقدمات تغییر نام بنگاه سرم سازی حصارک فراهم شد.

موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، به مرور زمان و در نامه نگاری های رسمی با اسامی مختلفی نامیده می شد که با توجه به ماهیت و گستردگی فعالیت های این موسسه لازم بود تغییر کند تا متناسب با خدمات آن باشد. این موسسه نام های متعددی از جمله موسسه دفع آفات حیوانی و سرم سازی، دارالتجزیه امراض حیوانی، بنگاه سرم سازی و مطالعات دامپزشکی حصارک، بنگاه مایه سازی و بررسی های دام پزشکی حصارک، بنگاه سرم سازی/ مایه سازی حصارک تا بنگاه واکسن و سرم سازی رازی و موسسه واکسن و سرم سازی رازی را پذیرا بود تا سرانجام در سال 1371 عنوانی کامل تر برای این مجموعه انتخاب که تا امروز ماندگار شد: «موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی".

از مجموع تمام اسامی نهاده شده بر این موسسه، اطلاق نام دانشمند پرآوازه ایرانی (رازی) مناسب ترین و برازنده ترین نامی بود که برای این مجموعه برگزیده شد.

موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، با شهرتی بین المللی و بیش از 90 سال سابقه فعالیت، یکی از قدیمی‌ترین و معتبرترین مراکز علمی و تحقیقاتی شناخته شده دنیا است. این موسسه فعالیت خود را در سال 1303 تحت نظارت وزارت کشاورزی وقت با تحقیقات پیرامون راه های مبارزه با بیماری خانمانسوز طاعون گاوی آغاز کرد و پس از مدتی کوتاه با تولید و عرضه واکسن موثر علیه بیماری مزبور دوره نوینی از مبارزه علیه بیماری ها در کشور پایه گذاری کرد. به فاصله ای کوتاه پس از این موفقیت کار بر روی تولید انواع واکسن‌ها و سرم‌های مصرف پزشکی در دستور کار موسسه قرار گرفت. تا جایی که امروز بیش از 80 محصول سلامت و استراتژیک در سبد تولیدات این موسسه جای دارد که حافظ سلامت انسان، دام، طیور و آبزیان است. این موسسه تنها مرجع تحقیقات دامپزشکی کشور است و سالانه صدها مقاله علمی از محققان آن در سایت ها و مجله های معتبر علمی به چاپ می رسد.

به مناسبت بزرگداشت هزار و صدمین سال تولد محمد زکریای رازی، در 6 دی ماه سال 1343، مراسمی در تالار این سینای دانشگاه تهران برگزار شد که در این مراسم، موسسه رازی با اهدای تابلوی نفیس نقاشی (اثر استاد بهزاد) از مقام علمی وی تجلیل نمود. در این اثر زیبا، زکریای رازی مشغول معاینه و درمان جوانی است که زالو در گلویش فرو رفته است.

همچنین در مهرماه سال 1371، به مناسبت برگزاری کنگره بین المللی تاریخ پزشکی در اسلام و ایران، تندیس ابوبکر محمدبن زکریای رازی ساخته و زینت بخش کتابخانه موسسه شد.

با نگاهی به اهمیت موسسه رازی، گستردگی فعالیت ها، جایگاه بی بدیل در نظام سلامت کشور و اعتبار و شهرت بین المللی، به حق می توان گفت این موسسه، دِین خود را به حکیم "محمد بن زکریای رازی" دانشمند پرکار، حاذق و فروتن کشورمان ادا کرده است.

یادش گرامی.

برگرفته از کتاب "رازی در گذر زمان"

مراکز دولتی مرتبط
مراکز بین المللی مرتبط
دانشگاه های علوم پزشکی
سایر
شبکه اجتماعی ما